چکیده
این مقاله به بررسی نقش محوری حوزه علمیه در شکل‌دهی و توسعه معرفت در زمینه سازی تمدن مهدوی با رویکردی تحلیلی و با تأکید ویژه بر اندیشه‌های حضرت آیت‌الله خامنه‌ای می‌پردازد. دو مضمون اصلی در این راستا شناسایی شده است: 1) نقش تبیینی حوزه: که شامل تبیین دقیق و جامع مفهوم مهدویت بر پایه منابع اصیل اسلامی، تبیین ابعاد مختلف تمدن مهدوی و جایگاه آن در تحولات تاریخی و تبیین نسبت مهدویت با سایر مفاهیم اسلامی و... است. 2) نقش پاسخگویانه حوزه: این مضمون به مسئولیت حوزه در پاسخگویی به شبهات و ابهامات پیرامون مهدویت، تصحیح انحرافات و برداشت‌های نادرست از آن و مقابله با جریان‌های انحرافی که از مفهوم مهدویت سوءاستفاده می‌کنند، می‌پردازد.
در این تحلیل، اندیشه‌های آیت‌الله خامنه‌ای به عنوان یک مضمون فرامتن، نقش هدایت‌کننده و چارچوب‌بخش ایفا می‌کند. دیدگاه ایشان در مورد مهدویت به عنوان یک آرمان محوری و تعیین‌کننده در مسیر تحولات تاریخی، همچنین ضرورت آمادگی و زمینه‌سازی برای ظهور، مبنای تحلیل و تفسیر سایر مضامین قرار می‌گیرد. یافته‌های این تحلیل نشان می‌دهد که حوزه علمیه با ایفای نقشی فعال و پویا در سه حوزه آموزش، پژوهش و تبلیغ در دو محور (تبیینی، پاسخگویانه)، می‌تواند به طور موثری در شکل‌گیری و تحکیم پایه‌های معرفتی تمدن مهدوی گام بردارد. در نهایت، مقاله بر شناخت عرصه های مختلف نقش آفرینی حوزه علمیه در زمینه سازی تمدن مهدوی و ضرورت توسعه و تقویت ظرفیت‌های حوزه علمیه در حوزه معرفت افزایی، بصیرت بخشی، رصد آسیب ها و اقدام هوشمندانه متقابل تاکید می‌کند.