پژوهش‌های گفتمان فرهنگی انقلاب اسلامی

پژوهش‌های گفتمان فرهنگی انقلاب اسلامی

راهکارهای اجتماعی مقابله با گفتمان فتنه‌گران از دیدگاه نهج‌البلاغه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته سطح چهار حوزه علمیه قم، مربی معارف دانشگاه افسری امام حسین علیه السلام
2 دانشیار دانشگاه حضرت معصومه علیهاسلام
10.22034/cdr.2024.490955.1030
چکیده
امیرالمومنین‌علی‌علیه‌السلام، پس از رحلت رسول‌خدا‌صلی‌الله‌علیه‌وآله، به ویژه در دوران خلافت خود، با استفاده از قرآن و سنت‌نبوی درصدد بنیان‌گذاری تمدنی برآمد که در آن، اموری مانند عدالت، آرامش، حریت و عبودیت از اهمیت بیشتری برخورداربود.لکن در برابر این امور،فتنه‌گرانی بوده‌اند که با تلاش‌های فراوان، سعی در تبدیل انحرافات خود به گفتمان غالب جامعه می‌نمودند تا راه پیشرفت دنیوی و اخرویِ جامعه را ببندند.به‌همین‌جهت،از مهم‌ترین مباحث در سیره امیرالمومنین‌علیه‌السلام،عوامل فتنه‌گری و راهکارهای مقابله با گفتمان فتنه‌گران است؛از طرف دیگر،به دلیل اشتراک انسان‌ها در غرایز و تجربیات تاریخی،امکان تحقق این گفتمان انحرافی در زمانه ما نیز وجود داشته و با توجه به علم و عصمت آن حضرت،راهکارهای ایشان قابل‌توجه خواهدبود.برخی از راهکارهای فتنه‌زدایی،فردی و برخی اجتماعی‌است که به جهت تحقق فتنه‌ها در بستر اجتماع و خاصیت اجتماع‌محوریِ گفتمان،بررسی راهکارهای اجتماعی دارای جایگاه خاصی‌است.این تحقیق با روش کتابخانه‌ای و رویکردی توصیفی-تحلیلی سامان یافته و در پی پاسخ به این سوال است که راهکارهای اجتماعی مقابله با گفتمان فتنه‌گران از دیدگاه نهج‌البلاغه چیست؟ بر این اساس،از دیدگاه آن حضرت،اموری مانند پرهیز از ستمگری در امور اجتماعی و اقتصادی -که در حرمت ربا، رشوه، اختلاس و ... نمایان می‌شود- همراهی با امام جامعه و پیروان خالص او که زمینه هدایت جامعه را فراهم می‌سازد، تبیین جریان حق از جریان‌های باطل با اتکاء به قرآن و عترت، استقامت در برابر فتنه‌گران با اجتناب از روحیه اکثریت‌گرایی، تنبلی و شکوه‌گری و در نهایت، جهاد و قاطعیت در نابودی فتنه‌ها بر اساس آگاهی و تقدم مبارزه فرهنگی بر مبارزه نظامی از راهکارهای اجتماعی مقابله با گفتمان فتنه‌گران خواهدبود.
کلیدواژه‌ها