سفرنامه‌ها دربردارندۀ داده‌های با ارزشی از واقعیت‌های فرهنگی-اجتماعی و سیاسی‌اند. یکی از گونه‌های برجسته در حوزۀ سفرنامه‌نویسی، سفرنامۀ دینی-مذهبی است. با فراگیری پیاده‌روی اربعین در سال‌های اخیر شاهد نگارش سفرنامه‌هایی هستیم که به روایت این رویداد می‌پردازند. پژوهش پیشِ‌ رو با رویکرد توصیفی-تحلیلی به واکاوی مؤلفه‌های فرهنگی سفرنامه‌های اربعین به‌عنوان یک«‌گونۀ‌ادبی» می‌پردازد. از میان ده سفرنامۀ اربعین، سفرنامه‌های «به سفارش مادرم»، «خس‌بی‌سروپا»، «درنگی در نجف» و «سید من حسینی» که پایبند به اصول سفرنامه‌نویسی بودند، گزینش و در سطح زبانی و محتوایی بررسی شدند. در سطح زبانی، به استخراج پربسامدترین طیف‌واژگانی پرداخته شد که دستاورد بحث، نشانگر آن است که طیف‌واژگانی متون، مطابق با گفتمان اثر است. به‌کارگیری گونه‌های گوناگون طنز مهم‌ترین مؤلفۀ زبانی-ادبی آثار است. در سطح فکری و محتوایی، نتیجۀ پژوهش بیانگر آن است که مجموعه تمهیدات زبانی و محتوایی، فراخور گفتمان غالب اثر یعنی بازتاب پیاده‌روی اربعین به‌عنوان یک نهضت فکری، اجتماعی، سیاسی و مذهبی گزینش‌شده است.