این پژوهش با استفاده از روش‌هایی مانند روش معناشناسی و استنباط در صدد بررسی، صورت‌بندی و تحلیل میدان‌های معنایی واژه «تبیین» در «فرهنگ محکم» قرآنی است. با مرور در کتاب‌های لغوی و زبان‌شناسی این نتیجه حاصل شد که در زبان عربی، فعل «تبیین» بیش از آن که به معنای توضیح و تفسیر باشد، به معنای بیان روشن، آشکار و بی‌ابهام است. بر اساس همین معنا تمام مشتقات فعلی این واژه مانند« یُبَیِّنُ »،«یتَبَیَّنَ»، «تَبَیَّن»َ، «لِتُبَیِّنَ»، «تَبَیَّنُوا»، «بَیَّنَّا»،«تُبَیِّنُنَّهُ» با نظریه همنشینی مورد واکاوی قرار گرفت که با کنار هم قرار دادن همنشین‌ها که بالغ بر 41 مورد بود، در 4 حوزه معنایی صورت‌بندی شد: 1. آیت‌شناسی 2. حق‌شناسی 3. هدایت‌گری 4. دشمن‌شناسی. در آیت‌شناسی بیشترین فراوانی درباره تبیین روابط خانوادگی و اجتماعی است. در حق‌شناسی نیز تبیین حقانیت الهی، شناخت حق، پرهیز از مجادله و تحریف... مورد تأکید قرار گرفته است. در هدایت‌گری نیز شناخت راه هدایت و نسبت هدایت‌پذیری با غفلت از شیطان و تمییز راه رشد و غی تبیین شده است و سرانجام در دشمن‌شناسی، شناخت دشمن خدا و عاقبت آنها و همراز نشدن با آنها و شناخت چهره نفاق مورد تبیین واقع شده است.