پژوهش‌های گفتمان فرهنگی انقلاب اسلامی

پژوهش‌های گفتمان فرهنگی انقلاب اسلامی

مفهوم شناسی و شاخص سازی انقلابی گری در چهارچوب گفتمان انقلاب اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری جامعه ‎شناسی دانشگاه آزاد اسلامی
2 پژوهشگر و استاد دانشگاه
چکیده
مصونیت بخشی انقلاب اسلامی، استحکام ساخت درونی نظام جمهوری اسلامی، تشکیل دولت و جامعه اسلامی، و حرکت به سوی تمدن‎سازی نوین اسلامی نیازمند «انقلابی‎گری» است. معنا و مفهوم «انقلابی‎گری» نقش مهمی بر چگونگی عبور از مراحل پنج‎گانه انقلاب اسلامی یعنی وقوع انقلاب، نظام‎سازی، دولت‎سازی، جامعه‎سازی و تمدن‎سازی اسلامی دارد. هدف از این پژوهش معناکاوی، مفهوم‎شناسی و تعیین ابعاد، مؤلفه‎ها و شاخصه‎های انقلابی‎گری در چهارچوب ماهیت، اهداف و آرمان‎های انقلاب اسلامی است. ‎از روش اسنادی و خبرگی[1]، با ابزار فیش‎برداری برای جمع‎آوری داده‎ها و تحلیل موضوع استفاده شده است. یافته‎ها نشان می‎دهد که انقلابی‎گری در چهارچوب انقلاب اسلامی به معنای «تحول‎اندیشی، تحول‎خواهی و تحول‎آفرینی مبتنی بر ارزش‎ها و آرمان‎های انقلاب اسلامی در تمام ساحت‎های حیات فردی و اجتماعی، هماهنگ با مواضع و رهنمودهای ولی فقیه» است. یافته‎ها بیان می‎دارند که انقلابی‎گری در چهارچوب انقلاب اسلامی واجد مؤلفه‎های توحید، ولایت، حق، جهاد، عقلانیت، پیش‎روندگی، پیش‎برندگی و مردمی‎بودن است. انقلابی‎گر کسی است که بتواند مؤلفه‎هایِ هشت‎گانه را در چهار ساحت روحی(تحول‎یافتگی)، ذهنی(تحول‎اندیشی)، روانی(تحول‎خواهی) و رفتاری(تحول‎آفرینی) در خود درونی‎سازد. نتایج این تحقیق مهم‎ترین شاخصه‎های انقلابی‎گری را این‎گونه برمی‎شمارند؛ استکبارستیزی، توکل به خدا، یاوری ولی، حق‎مداری، دشمن‎ستیزی، ایثارگری، نفوذناپذیری، بصیرت‎افزا و روشنگری، صبر و استقامت، ناهی از منکر، آمر به معروف و عمل به هنگام. نتایج این پژوهش می‎تواند برای مراکز علمی، فرهنگی و تربیتی به کار گرفته شود.
 
[1] .expertise.
کلیدواژه‌ها

قرآن کریم
ابن فارس (1389ق). مقاییس اللّغه. تصحیح عبدالسلام. بیروت: دارالجیل.
انصاری، مرتضى (1415ق). کتاب المکاسب (المحشّى)، قم: مؤسسه مطبوعاتى دار الکتاب.
جلایی‎پور، حمیدرضا (1386). «بنیادهای نظری و تجربی اصلاح‎طلبی در مقایسه با محافظه‎کاری و انقلابی‎گری(با تأکید بر ارزیابی دوران اصلاحات 1384-1376)». آیین، خرداد 1386، شماره 7، صص 21-7.
حسنی، مهدی (1388). «بررسی رابطه فرهنگ سیاسی شیعی و پیروزی انقلاب اسلامی». فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی. سال پنجم. شماره17. تابستان. 105-73.
دشتی, محمد (1379). ترجمۀ نهج‎البلاغه، قم، آل علی†.
راغب‎ اصفهانی، حسین بن محمد (1412). مفردات ألفاظ القرآن، لبنان- سوریه‎، دار العلم- الدار الشامیة.
زمانی، محجوب(1388). شاخصه‎های فرهنگ فردی. حصون. شماره 21، پاییز 1388. صص120-100.
سرمقاله مجله رشد آموزش معارف اسلامی (1389). انقلابی‎گری. رشد آموزش معارف اسلامی. زمستان 1389. شماره 79. صص3-2.
شریفی، رضا (1382). «شاخصه‎های روحیه اسلامی-انقلابی بسیجیان»، فصلنامه مطالعات بسیج، سال ششم، شماره 19-18، بهار و تابستان 1382. صص45-21.
قریشی، سید علی اکبر (1412). قاموس قرآن، تهران، دار الکتب الإسلامیة‎.
قنبرى، آیت (1386). اندیشه سیاسى مقام معظم رهبرى‏. قم: زمزم هدایت‏، تهران.
کریمی، جعفر (1379). توحید از دیدگاه آیات و روایات (۲). تهران: آموزش عقیدتی سیاسی سپاه.
مجلسی، محمدباقر (1403). بحارلانوار. جلد 44. بیروت: موسسه الوفا.
مجموعه مقالات همایش ملی حوزه انقلابی1: مقالات برگزیده/ جمعی از نویسندگان. (1395). قم: مرکز بین المللی ترجمه و نشر المصطفیˆ.
مطهری، مرتضی (1358). پیرامون انقلاب اسلامی. قم: صدرا.
موسوی خمینی، سید روح‎الله (1378). صحیفه امام، دوره 22 جلدی. قم؛ مؤسسه تنظیم و نشر آثار امامŠ.
نجفی، محمد حسن (بی‎تا). جواهر الکلام، بی جا، داراحیاء التراث العربی، چاپ هفتم.
ورام بن ابی فراس، مسعود بن عیسی (1410). مجموعه ورّام، ج 1. قم: مکتبه فقیه.
یحیی، عثمان بن اسماعیل (1368). «سیر مسآله توحید در عالم اسلام تا قرن هفتم هجری»، ترجمه علی‎رضا ذکاوتی قراگزلو، در مجله معارف، شماره ۱۶ و ۱۷، فروردین و آبان ۱۳۶۸ش.